Orthomoleculair therapeut Maike
Wat is Epigenetica?
Epigenetica betekent letterlijk “code boven het gen”. De code zet genen ‘aan’ of ‘uit’ in de cel, zonder dat de DNA-volgorde zelf verandert en zorgt ervoor dat elke celdeling correct gekopieerd wordt. Epigenetische signalen uit voeding & leefstijl beïnvloeden via deze code hoe een cel zich gedraagt wat een grote impact heeft op gezondheid.
Hieronder worden de omgevingsfactoren beschreven:
Voeding
Epigenetica laat zien dat voeding niet alleen energie en bouwstoffen levert, maar ook direct invloed heeft op de activiteit van onze genen. Gezonde voeding kan genen activeren die gunstig zijn voor gezondheid en vitaliteit, terwijl ongezonde voeding genen kan aanzetten die bijdragen aan ontstekingen, veroudering en ziekte.
Epigenetische voordelen van gezonde voeding
- Vermindert ontstekingen
Voedingsmiddelen zoals bijvoorbeeld vette vis (omega-3) en kurkuma helpen ontstekingsremmende genen te activeren - Bevordert cel vernieuwing en DNA-herstel
Antioxidanten in groenten en fruit beschermen het DNA en ondersteunen herstelprocessen
B-vitaminen helpen bij een proces dat gen-activiteit reguleert - Verbetert stofwisseling en energieniveau
Voeding rijk aan polyfenolen (plantstoffen) beïnvloedt genen die de vetverbranding en insulinegevoeligheid verbeteren - Ondersteunt mentale gezondheid
Magnesium, zink en omega-3 vetzuren kunnen genen activeren die stressbestendigheid en stemming verbeteren
Epigenetische nadelen van ongezonde voeding
- Activeert ontstekingsbevorderende genen
Suikerrijke en bewerkte voeding verhoogt ontstekingen, wat het risico op chronische ziekten vergroot - Verstoort DNA-herstel en cel functie
Transvetten en ultra bewerkte voeding kunnen DNA-schade veroorzaken en het herstelproces van cellen verstoren - Bevordert vetopslag en insulineresistentie
Overmatige inname van suikers en geraffineerde koolhydraten beïnvloedt genen die leiden tot vetopslag en verhoogde bloedsuikerspiegels - Versnelt verouderingsprocessen
Een tekort aan voedingsstoffen zoals foliumzuur en antioxidanten verstoort epigenetische processen die cellen jong en gezond houden
Stress
Door stress te verminderen en positieve gedachten te ontwikkelen en behouden, kunnen we onze genen in ons voordeel laten werken en bijdragen aan een langer, gezonder en energieker leven
Epigenetische nadelen van stress
- Activeert ontstekingsbevorderende genen
Langdurige stress verhoogt de aanmaak van het hormoon cortisol, wat ontstekingsbevorderende genen activeert en het immuunsysteem onderdrukt - Verstoort DNA-herstel en versnelt veroudering
Stress vermindert de activiteit van een enzym dat helpt telomeren (de beschermkapjes op onze chromosomen) te behouden. Verkorte telomeren zijn gekoppeld aan een versnelde veroudering en een hoger risico op ziekten - Beïnvloedt hersenfunctie en mentale gezondheid
Chronische stress beïnvloedt epigenetische processen in de hippocampus (het hersengebied voor geheugen en emoties), wat kan leiden tot angst, depressie en een verminderde leer- en geheugenfunctie - Verhoogt insulineresistentie en gewichtstoename
Stress kan genen activeren die de vetopslag verhogen, vooral rond de buik
Epigenetische voordelen van ontspanning
- Vermindert ontstekingen en beschermt het immuunsysteem
Ontspanningstechnieken zoals meditatie, ademhalingsoefeningen en mindfulness kunnen ontstekingsremmende genen activeren en het immuunsysteem versterken - Ondersteunt DNA-herstel en vertraagt veroudering
Positieve gedachten en ontspanning verhogen de activiteit van enzymen dat helpt telomeren te behouden, wat bijdraagt aan het behoud van gezonde cellen en een langzamer verouderingsproces - Verbetert hersenfunctie en mentale veerkracht
Dankbaarheid, meditatie en een positieve gedachten stimuleren genen die het brein beschermen, de groei van nieuwe hersencellen bevorderen en stressbestendigheid verhogen - Bevordert een gezond metabolisme
Rust en positieve emoties helpen de genen te reguleren die betrokken zijn bij insulinegevoeligheid en vetverbranding, wat bijdraagt aan een gezond gewicht en energieniveau
Bewegen
Beweging heeft een krachtige epigenetische invloed op ons lichaam. Door regelmatig te bewegen, activeren we gunstige genen met een nieuw signaal, namelijk; lichaamsvet verlagen en gezonder leven.
Epigenetische voordelen van bewegen
- Activeert genen voor vetverbranding en energieproductie
Lichaamsbeweging beïnvloedt genen die verantwoordelijk zijn voor de stofwisseling, waardoor vet efficiënter wordt verbrand en energieproductie toeneemt - Vermindert ontstekingen en versterkt het immuunsysteem
Beweging verlaagt de expressie van ontstekingsbevorderende genen en verhoogt genen die het immuunsysteem ondersteunen - Stimuleert DNA-herstel en vertraagt veroudering
Fysieke activiteit helpt om telomeren (de beschermkapjes op chromosomen) langer te behouden, waardoor cellen langer gezond blijven - Bevordert hersengezondheid en mentale veerkracht
Beweging beïnvloedt epigenetische processen die de aanmaak van BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) stimuleren. Dit eiwit ondersteunt de groei en bescherming van hersencellen, wat het risico op depressie en cognitieve achteruitgang verlaagt - Reguleert bloedsuikerspiegel en insulinegevoeligheid
Regelmatige fysieke activiteit verbetert de expressie van genen die de insulinegevoeligheid verhogen, wat helpt om diabetes type 2 te voorkomen
Epigenetische nadelen van immobiliteit
- Activeert ontstekingsbevorderende genen
Langdurig zitten of inactiviteit verhoogt de expressie van genen die chronische ontstekingen veroorzaken, wat bijvoorbeeld het risico op hart- en vaatziekten, obesitas en diabetes kan verhogen - Versnelt veroudering en verstoort DNA-herstel
Een gebrek aan beweging verlaagt de activiteit van het enzym waardoor telomeren (kapjes op de chromosomen) sneller verkorten en cellen minder goed herstellen, waardoor het verouderingsproces kan versnellen - Verhoogt insulineresistentie en vetopslag
Immobiliteit activeert genen die de vetopslag verhogen en de gevoeligheid voor insuline verlagen, dat kan leiden tot gewichtstoename en een verhoogd risico op ziekten - Vermindert hersenactiviteit en mentale gezondheid
Inactiviteit verlaagt de productie van BDNF, een eiwit voor groei en bescherming van hersencellen, dat kan leiden tot een verhoogd risico op angst, depressie en cognitieve achteruitgang
Slaap
Slaap heeft een krachtige epigenetische invloed op ons lichaam, omdat dit aan de basis staat van herstel.
Epigenetische voordelen van een goede nachtrust
- Activatie van herstel- en onderhoudsprocessen
Goede slaap zorgt ervoor dat genen die belangrijk zijn voor immuunsysteem, cel vernieuwing en hersenfunctie op het juiste moment actief zijn - Langzamer biologisch verouderingsproces
Goede slaap verhoogt de activiteit van het enzym dat helpt telomeren te behouden, wat bijdraagt aan het behoud van gezonde cellen en een langzamer verouderingsproces - Bevordering in de organisatie van hersen
Slaap speelt een belangrijke rol bij het reguleren van genen die betrokken zijn bij leren, geheugen en emotionele verwerking. Deze genen worden vooral tijdens de REM- en diepe slaapfases geactiveerd - Remming van ontstekingsprocessen
Bij een goede nachtrust blijven ontstekingsbevorderende genen beter onder controle. Dit verlaagt het risico op chronische ontstekingen, die aan de basis liggen van veel ziekten.
Epigenetische nadelen van een slechte nachtrust
- Verstoring van herstel- en onderhoudsprocessen
Slechte slaap kan leiden dat genen die betrokken zijn bij het metabolisme, stress en ontsteking verkeerd aangestuurd worden - Versnelde epigenetische veroudering
Slechte slaap verlaagt de activiteit van het enzym dat helpt telomeren te behouden, wat bijdraagt aan het minder behoud van gezonde cellen en een sneller verouderingsproces - Activatie van ontstekingsgenen
Bij onvoldoende slaap raken genen die te maken hebben met het immuunsysteem en stressregulatie vaker geactiveerd, wat leidt tot een verhoogde gevoeligheid voor fysieke en mentale klachten en ziekte - Ontregeling van de biologische klok
Slechte slaap verstoort de epigenetische regulatie van het circadiaanse ritme (interne klok), dit werkt door op melatonine, hormonale balans, stemming en energieniveau
Hoe kan orthomoleculaire therapie helpen bij epigenetische verstoringen?
Door een uitgebreid intakegesprek, ondersteund door de vragenlijst en voedingsdagboek worden klachten uitgevraagd. Eventueel aangevuld met de Energetische Morfologische Bloedtest (EMBtest®), bloed – en/of ontlastingsonderzoek. De DNA analyse geeft de juiste richting in alle leefstijlfacetten, zoals verwerken van voeding, energie maken, slaap, beweging, gewicht reductie, verwerken van ontstekingen door het lichaam en het omzetten van enzymen en hormonen. Zo wordt een prioritering in het klachtenpatroon gemaakt en en onderliggende systemen aangepakt. Je wordt ondersteund met een persoonlijk voedingsadvies, efficiënte leefstijlinterventies, aanvulling van te korten door vitamine/mineralen supplementen en met regulerende en ondersteunende kruiden (fytotherapie). Wil ook gebruik van de epigenetische voordelen voor gezondheid en welzijn? Maak dan een vrijblijvende afspraak.